Lokale heffingen

de tabel hieronder zijn de geraamde opbrengsten voor 2025 vergeleken met de werkelijke opbrengsten van 2025.

Benchmark

Het resultaat van de benchmark uit de COELO-atlas vindt u hier . In paragraaf 2.6.4 treft u een overzicht aan met de Apeldoornse woonlasten, de woonlasten conform COELO en soortgelijke gemeenten.

Onroerende- zaakbelasting (OZB)

De onroerende zaakbelastingen (OZB) zijn de grootste eigen inkomstenbron van gemeenten en bedragen gemiddeld 8% van de totale gemeentelijke inkomsten (exclusief bijdragen uit reserves). De opbrengst valt in de algemene middelen en wordt gebruikt om een deel van de taken van gemeenten te bekostigen en draagt bij aan het voorzieningenniveau van onze gemeente. De gemeenteraad bepaalt bij de begrotingsbehandeling waarvoor de opbrengsten worden ingezet.

De OZB is berekend naar een percentage van de waarde van de onroerende zaak. De WOZ-waarden per 1 januari 2024 waren bepalend voor het belastingjaar 2025. In 2025 zijn voor alle onroerende zaken binnen de gemeentegrenzen nieuwe WOZ-beschikkingen afgegeven die het hele jaar 2025 geldig waren. Uitgangspunt voor de berekening van de tarieven OZB is dat we de opbrengst indexeren op basis van inflatie en rekening houden met volume ontwikkelingen.

Bij de berekening van de tarieven OZB is het uitgangspunt dat gemiddelde waardestijgingen (of waardedalingen) van woningen en niet-woningen geen invloed hebben op het bedrag dat betaald moet worden. Als de gemiddelde woningwaarde bijvoorbeeld met een procent stijgt, dan daalt het tarief ook met een procent, waardoor de aanslag gelijk blijft. Voor 2025 is geïndexeerd met het inflatiepercentage van 2,2%.  

De opbrengst van de OZB is in 2025 € 0,7 miljoen hoger uitgevallen dan geraamd. De meeropbrengst is hoofdzakelijk het gevolg van een aanpassing in het uitvoeringsbeleid van Tribuut met betrekking tot leegstandscontroles en meer volume bij de niet-woningen (€ 0,2 miljoen). Door bij een vermoeden van gebruik direct de eigenaar aan te slaan en de informatieplicht nadrukkelijk bij de eigenaar neer te leggen, konden meer gebruikers van niet-woningen in de heffing worden betrokken (€ 0,4 miljoen).

Verder hebben wij een meeropbrengst (€ 0,1 miljoen) ten opzichte van de initiële begroting op de ozb woningen en niet-woningen. Aangezien het hier een nieuwe ingevoerde werkwijze betreft en voor het eerst gewaardeerde niet-woningen gaat kon het effect vooraf niet worden ingeschat en heeft Tribuut geen melding kunnen maken bij het opstellen van de tussenrapportages.

Aangezien het hier een nieuwe ingevoerde werkwijze betreft en voor het eerst gewaardeerde niet-woningen gaat kon het effect vooraf niet kon worden ingeschat en heeft Tribuut geen melding kunnen maken bij het opstellen van de tussenrapportages.

Rioolheffing

Naast de zorg voor het inzamelen en transporteren van afvalwater hebben gemeenten ook een regenwaterzorgplicht en een regierol bij de aanpak van grondwaterproblemen. De kosten die hiervoor worden gemaakt, worden via de rioolheffing verhaald op gebruikers van woningen en niet-woningen.

De aanslagen rioolheffing worden berekend op basis van een percentage van de waarde van de onroerende zaak. De tarieven voor de rioolheffing zijn gebaseerd op de WOZ-waarde van het betreffende onroerend goed (particuliere woning of bedrijfspand).

De afwijkingen in 2025 liggen onder de rapportagegrens en betreffen daarmee een beperkte afwijking ten gunste van de voorziening.

Te storten in de egalisatievoorziening € 81.000.

Afvalstoffenheffing

De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders zijn wettelijk verantwoordelijk voor de inzameling van het afval van huishoudens. Met de afvalstoffenheffing kunnen gemeenten de inzameling van het huishoudelijk afval betalen. De opbrengst van de heffing mag niet voor andere doeleinden worden gebruikt. De belasting wordt geheven naar de maatstaven en de tarieven zoals die opgenomen zijn in de verordening, te weten een vast tarief per perceel, verhoogd met een of meerde gedifferentieerde tarieven.
Elk huishouden is het vaste gedeelte verschuldigd. Het variabele deel wordt berekend op basis van het aantal aanbiedingen restafval. Het vaste gedeelte bestaat uit één tarief per huishouden, ongeacht de omvang van dat huishouden. Het variabel gedeelte gaat uit van het aantal liters inhoud per aanbiedmiddel.
Circulus voert de inzameling en afvoer van afval uit.

De afvalstoffenheffing valt € 53.000 lager uit dan begroot. De totale financiële uitkomst voor 2025 laat een voordeel zien waarmee er een storting in de voorziening plaatsvindt van € 0,7 miljoen. Dit voordeel is met name tot stand gekomen door bijdragen voor Single Use Plastic (SUP) middelen van het afval producerend bedrijfsleven (Verpact). De definitieve toekenning en hoogte van deze bijdragen voor 2023 en 2024 waren zeer onzeker en zijn pas eind 2025 uitgekeerd. Dit leverde een onverwacht eenmalig voordeel op. Voor een nadere onderbouwing verwijzen wij u naar de financiële verschillen verklaring bij de lasten en de baten bij taakveld 7.3 Afval. 

Parkeerbelastingen

Het parkeergedrag van bewoners en/of bezoekers van de gemeente Apeldoorn wordt door de parkeerbelasting gereguleerd. In de gemeente Apeldoorn worden de inkomsten uit de parkeerbelastingen ook gebruikt om de kosten voor parkeervoorzieningen te compenseren. We maken onderscheid tussen parkeren voor bewoners, bezoekers, woon- werk parkeren op de daarvoor aangewezen plaatsen en vergunningen. Het streven is zo min mogelijk auto’s langs de openbare weg te laten parkeren en het gebruik van alternatieven voor de auto voor woon- werkverkeer te stimuleren.

De opbrengst parkeergelden is in 2025 € 325.000 hoger dan geraamd. In 2024 was er een vergelijkbaar voordeel. Wij hebben nog geen goed inzicht in de oorzaken en werken aan een goede analyse van de toename van het gebruik van betaalde parkeervoorzieningen.

De ramingen zijn mogelijk behoudender dan de werkelijke realisatie. Het effect van de verlaging van de tarieven hadden wij bijvoorbeeld ingeschat op € 350.000 minder opbrengst, in werkelijkheid is de opbrengst ten opzichte van 2024 gedaald met € 159.000.

Precariobelasting

Precariobelasting wordt geheven als vergoeding voor het gebruik van gemeente/openbare grond. Hieronder valt niet alleen het plaatsen van containers langs- of op de openbare weg, maar bijvoorbeeld ook lichtbakken aan winkels die boven gemeentegrond hangen. Precariobelasting is een ongebonden belasting, waarbij de gemeente volledige vrijheid heeft in de vaststelling van de hoogte van de tarieven. In de verordening worden verschillende maatstaven en tarieven gehanteerd.

De tarieven zijn verhoogd met 2,2%. De opbrengst precariobelasting valt € 38.000 lager uit dan begroot.

Hondenbelasting

 "Duurzame houders" van een honden betalen hondenbelasting. De maatstaf van heffing is het aantal honden dat wordt gehouden. Het tarief is vrij en bestaat uit een vast bedrag. Onze gemeente kent een oplopend tarief om zodoende het hondenbezit in te perken. Voor kennels geldt een apart tarief.
De kosten van uitvoering zijn geïndexeerd met 5,3% ten opzichte van 2024.

De opbrengst hondenbelasting valt € 40.000 lager uit dan begroot.

Afschaffing hondenbelasting
Naar aanleiding van een burgerinitiatief heeft de Tweede Kamer in 2021 gedebatteerd over de hondenbelasting. Een motie om de hondenbelasting uit de Gemeentewet te halen is destijds niet aangenomen. De Tweede Kamer heeft het kabinet wel verzocht om met de gemeenten te onderzoeken of de hondenbelasting kan worden afgeschaft en wat daar de financiële consequenties van zijn. Een overgangstermijn behoort tot de mogelijkheden. In het huidige regeerakkoord (januari 2026) wordt de afschaffing van de hondenbelasting niet genoemd.

Toeristenbelasting

Mensen buiten de gemeente Apeldoorn betalen toeristenbelasting over zakelijke of privé overnachtingen waar een vergoeding voor wordt gevraagd. De belasting wordt geheven naar het aantal overnachtingen in het belastingjaar.
Toeristenbelasting mag vrij besteed worden. Wij heffen onder andere toeristenbelasting om de extra investeringen te bekostigen die nodig zijn voor onze basisvoorzieningen, zoals wegen, riolering en openbare orde en veiligheid. Deze voorzieningen moeten ruimer worden opgezet dan uitsluitend noodzakelijk is voor de inwoners van Apeldoorn. Daarnaast investeren wij in de recreatieve en toeristische aantrekkelijkheid van de gemeente.

De extra opbrengsten als gevolg van de indexatie (geen volume) ten opzichte van de totaalopbrengst sinds 2016 exclusief bestemd voor structuurversterking van de toeristische sector binnen het vastgesteld raadskader van Welkom in Apeldoorn en in het kader van de gebiedsopgave Veluwe. De meeropbrengst als gevolg van deze wijzigingen wordt geoormerkt toegevoegd aan het werkbudget van het programma Welkom in Apeldoorn.

De tarieven zijn verhoogd met 2,2%. Er sprake is van een minderopbrengst van € 187.000. De opbrengst heeft betrekking op de toeristenbelasting die in 2024 is afgedragen door de toeristen.

Reclamebelasting

De gemeente Apeldoorn heft reclamebelasting over de openbare aankondigingen zichtbaar vanaf de openbare weg in het centrum van Apeldoorn. De reclame wordt geheven per vestiging en bedraagt een vast bedrag. Voor zover de waarde van de vestiging meer bedraagt dan € 100.000 dan wordt het vaste bedrag vermeerderd met een bedrag per € 1.000 aan waarde.  
De reclamebelasting is een algemene belasting en de inkomsten zijn in principe vrij besteedbaar. In Apeldoorn is de opbrengst van de reclamebelasting echter, na aftrek van de gemeentelijke in- en uitvoeringskosten, de dekking voor de subsidie die beschikbaar is gesteld aan de stichting Centrum Management Apeldoorn. Aan de subsidie is de conditie verbonden dat de stichting met haar activiteiten de aantrekkelijkheid van de binnenstad versterkt. De tarieven reclamebelasting zijn verhoogd met 2,2%.

De opbrengst 2025 is € 149.000 lager dan verwacht in verband met leegstand en permanente omzetting van niet-woningen naar woningen in de binnenstad. De afgelopen jaren is de geraamde opbrengst van de reclamebelasting structureel hoger geweest dan wat daadwerkelijk is binnengekomen. Dit komt vooral doordat de begroting ieder jaar automatisch met een vast percentage werd verhoogd. In werkelijkheid blijft de opbrengst al langere tijd ongeveer gelijk.

Marktgelden

Marktgeld is een retributie voor het innemen van een standplaats op een (gewoonlijk periodiek gehouden) markt. Dit zijn de dag- of weekmarkten waar voor de consument bijvoorbeeld eetwaren en textielwaren te koop zijn. De begroting is in lijn met de realisatie.
De tarieven marktgelden zijn verhoogd met 3,9%. De opbrengst valt € 4.000 lager uit dan begroot.

Ten aanzien van de marktexploitatie is ons doel om binnen twee jaar volledige kostendekking te realiseren. Het traject wordt in 2026 samen met de branche via co-creatie voortgezet waarbij de verzelfstandiging van de markt wordt onderzocht.

Begraafplaatsrechten

De lijkbezorgings- of begraafplaatsrechten zijn retributies voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats. Naast een retributie voor de uitgifte en het onderhoud van graven en urnen, regelt de verordening ook de vergoeding voor het gebruik van gemeentelijke diensten in verband met de begraafplaats en het crematorium.

De tarieven van de begraafplaatsrechten zijn in 2025 gemiddeld verhoogd met 3,9 % ten opzichte van het vorige jaar. De baten met betrekking tot de begraafplaatsrechten zijn in 2025 afgerond                  € 197.000 hoger uitgevallen dan begroot. Deze onverwacht hogere opbrengst is toe te schrijven aan de extra verkoop van graven voor onbepaalde tijd, omzettingen van grafrechten van bepaalde tijd naar onbepaalde tijd en extra verlengingen naar 100 jaar onderhoud. Er zijn in 2025 twee dure klassegraven op de Soerense begraafplaast verkocht. 

Traditioneel begraven verliest echter steeds meer terrein ten opzichte van cremeren. 

Per saldo is in 2025 afgerond € 167.000 gestort in de voorziening begraafplaatsen. De voorziening bedraagt eind 2025 afgerond € 475.000.

Het dekkingspercentage van 109% is, zoals hierboven gemeld, onverwacht en incidenteel. Tijdens de behandeling van de Meerjarenprogrammabegroting 2026–2029 is het amendement “Onderhoudskosten Parken van herinnering in balans” aangenomen. Daarbij is besloten de tarieven van de grafrechten, overeenkomstig het voorstel voor spoor 1 (vergroting van het belastinggebied), per 2026 met € 110.000 in plaats van € 220.000 gedifferentieerd te verhogen om de begraafplaatsrechten meer kostendekkend te maken.

Leges en rechten

Wij heffen leges voor het verrichten van diensten die in het individuele belang van de aanvrager zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor de aanvraag van een reisdocument, rijbewijs of vergunning. De leges dekken de kosten van de dienstverlening. De verschillende leges en rechten die worden geheven, zijn in principe verhoogd met 3,9%. Bij de vaststelling van een aantal tarieven is rekening gehouden met wettelijk vastgestelde tarieven.

Leges Burgerzaken

Bij de vaststelling van een aantal tarieven is rekening gehouden met wettelijk vastgestelde tarieven zoals voor paspoorten en rijbewijzen. Er is sprake van een lagere opbrengst van €102.000 ten opzichte van de begroting. Deze lagere opbrengst wordt verklaard door een lager aantal uitgereikte reisdocumenten en rijbewijzen. De afname heeft ook gezorgd voor een daling de kosten.

Leges Publiek Domein

De opbrengst van de leges vergunningen publiek domein (o.a. winkeltijden, kansspelen, horeca en evenementen) blijft met € 55.000 achter bij de begroting.

Omgevingsvergunning activiteit bouwen

In 2025 is voor € 384.000 minder leges ontvangen dan begroot. Dit nadeel wordt gedeeltelijk gedekt door € 212.000 aan lagere lasten. De lagere opbrengsten worden voornamelijk veroorzaakt door de complexe dossiers en langere beroepsprocedures. Hierdoor worden de kosten grotendeels wel gerealiseerd, terwijl de baten uit omgevingsvergunningen achterblijven.