Gezondheid

Jeugd ZiN (€ 4,5 miljoen nadeel - I) (Saldo van de taakvelden 6.751 t/m 6.763, 6.792 en 6.821 t/m 6.822)

Op taakveld 6.752 rapporteren we over het Jeugd Zorg in Natura (ZiN) budget (incl. PGB en Jeugdwetvervoer). Dit betreft het totaal van de taakvelden 6.751 t/m 6.763, 6.792 en 6.821 t/m 6.822.

De totale kosten in 2025 voor Jeugd ZiN (incl. PGB en Jeugdwetvervoer) bedragen € 84,4 miljoen. Dat is een overschrijding van € 4,5 miljoen op het budget van € 79,9 miljoen. Hiermee vallen de kosten, in positieve zin, buiten de afgegeven bandbreedte bij de MPB en de Turap. Na het opstellen van de Turap bleek al dat de kosten over 2025 minder hoog zouden uitkomen dan bij de MPB en de Turap gedacht. Dit is ook in de raadsbrief Grote Verschillen gemeld.

Compensatie Rijk

Naar aanleiding van de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk worden gemeenten met ingang van 2025 voor een deel structureel gecompenseerd voor de ‘tekorten voor rekening van het rijk’. Voor onze gemeente gaat het voor 2025 om een bedrag van ongeveer € 4,3 miljoen. Dit bedrag is via een begrotingswijziging verwerkt in het budget van 2025 (ophoging budget) en heeft een dempend effect op het tekort van 2025.

Realisatie, prognose en bandbreedte 2025

In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de prognose en de bandbreedte in 2025 weergegeven. De laatste regel geeft de realisatie bij de jaarrekening 2025 weer.

Ontwikkeling Jeugdzorg 2025

In de raadsbrief van maart 2025 is de raad enerzijds geïnformeerd over het tekort op de geïndiceerde jeugdzorg in 2024 en anderzijds is het signaal afgegeven dat het budget voor 2025 ontoereikend zal zijn, mede omdat dit lager ligt dan de werkelijke kosten in 2024 en de overschrijding in 2024 niet was verwerkt in de MBP 2025-2028. Gedurende 2025 bleek de overschrijding op het beschikbare budget in de begroting minder hoog uit te komen dan eerder verwacht.

Terwijl in 2024 de kostenstijging grotendeels werd veroorzaakt door zorgverzwaring (zoals langere behandelduur en complexere zorgvragen), zien we in 2025 dat de toename van de totale jeugdzorgkosten ten opzichte van 2024 voornamelijk het gevolg is van prijsindexatie en minder van volumeontwikkeling. Uit de cijfers over 2025 blijkt dat het gemiddeld aantal unieke jeugdigen met jeugdzorg per maand nagenoeg gelijk (met een lichte daling) is aan 2024. Dit betekent dat de ontwikkeling van de totale jeugdzorgkosten niet primair wordt verklaard door een afname van het aantal jeugdigen, maar door een kortere behandelduur en/of een lagere gemiddelde zorgzwaarte.

De huidige kostenontwikkeling is bemoedigend en lijkt op een trendbreuk te wijzen. Tegelijkertijd kunnen we nog niet vaststellen in hoeverre dit direct het gevolg is van de ingezette koerswijziging. De cijfers laten zien wat er financieel gebeurt, maar nog niet waarom. Om dat goed te kunnen duiden, is een sterkere informatiebasis nodig, zodat het gesprek steeds meer kan gaan over inhoud, kwaliteit en resultaten.

Maatregelen

In 2025 is gestart met uitvoering te geven aan een divers maatregelenpakket om op korte termijn zowel inhoudelijk als financieel een bijdrage te leveren aan de houdbaarheid van het jeugdzorgstelsel. De tekorten binnen de Jeugdzorg en de verwachte besparingseffecten van de maatregelen hebben we betrokken bij de MPB 2026-2029.

Hoewel dit pakket naar verwachting een belangrijke bijdrage zal leveren, is dit op zichzelf niet voldoende voor de lange termijn. Vanaf 1 oktober 2025 is gestart met een projectorganisatie Jeugd. De opdracht van de projectorganisatie is om, naast de uitvoering van de korte termijn maatregelen, ook een inhoudelijke transformatie te bewerkstelligen. In de PMA van 12 februari 2026 is de raad geïnformeerd over de stand van zaken.